Ιμμάνουελ Καντ στο Θέατρο Τέχνης / Γιάννος Περλέγκας

ή πέτα τον καρδινάλιο από το μπαλκόνι!

alfred-kubin-black-mass-1905

Ως προς την τέχνη του θεάτρου δηλώνω εκ των προτέρων ολωσδιόλου αναρμόδιος (και παρομοίως ως προς το Θέατρο Τέχνης…)· ποτέ δεν συγχρωτίστηκα αρκούντως με την ίδια ή τους εντεταλμένους της ώστε η αποτίμησή μου της βαναυσότητας που τη διέπει να αποκτήσει την οποιαδήποτε βαρύτητα. Διαθέτω, εντούτοις, μια στοιχειώδη εποπτεία του έργου του Bernhard –ανακαλύπτω εαυτόν σε θέση να διακρίνει αμυδρά, σα μέσα από ομίχλη που φέρνει στον νου απότομες μετρικές εναλλαγές, μια σειρά πιθανών σημείων αναχώρησης, όπως και έναν ή πολλαπλούς τόπους καταστροφής. Τα στοιχεία αυτά ενδείκνυται να χρησιμοποιηθούν με τρόπο απατηλό είτε εμβριθή προς κατασκευή μιας μηχανής (ενός τεχνουργήματος), της οποίας η ενεργοποίηση στρέφεται απαρεγκλίτως κατά του δημιουργού.

Τα παραπάνω ως συνοπτικές διασαφήσεις στην παρούσα συνοπτική προσέγγιση ενός ανεβάσματος του Ιμμάνουελ Καντ, έργου του 1978, στο οποίο ο γερμανός φιλόσοφος, τακτικά και ύπουλα αναφερόμενος στα πεζογραφήματα του αυστριακού συγγραφέα, σαλπάρει για την Αμερική σε ένα πολυτελές υπερωκεάνιο –υποθέτουμε σε χρονικότητα όμορη της συγγραφής–, εις ριζική αμφισβήτηση της ρήσης όπου Καντ και Κένιγκσμπεργκ. Ταξιδεύει μαζί με τη γυναίκα του (κυρία Καντ), τον παπαγάλο του (Φρίντριχ) και τον υπηρέτη του (Ερνστ Λούντβιχ), τόσο για να αποδεχθεί τον τίτλο του επιτίμου διδάκτορα του πανεπιστημίου Columbia (τυπική της παράστασης η άνευ ουσίας επιτηδευμένη εκφορά της λέξης από όλους τους ηθοποιούς) όσο και εις αναζήτηση θεραπείας του γλαυκώματος από το οποίο υποφέρει. Οι παραπάνω αντιπροσωπευτικά μπερνχαρντικοί παραλογισμοί, εμφορούμενοι από ενική υπαρξιακή βαρύτητα, αχαλίνωτη κωμικότητα διανθισμένη με ακραία σοβαρότητα (το σοβαρό είναι η κόλλα στο κωμικό μου πρόγραμμα) και ένα είδος φιλοσοφικής αρπακτικότητας, καταφέρνουν να αποφύγουν τις κακοτοπιές της αλληγορίας και μιας στενά εννοούμενης τοποθέτησης.

συνέχεια…