Οιδίπους τύραννος / Rimas Tuminas

ernst - oedipus-rex-1922

Η θεατρική εμπειρία μοιάζει όσο ποτέ απαραίτητη· κινείται ενάντια στο πνεύμα της εποχής, υπενθυμίζοντάς μας διαρκώς την απόσταση που ενυπάρχει στη συνύπαρξη, θέτοντάς μας προ του εαυτού ως άλλου. Η τραγωδία προσθέτει άλλον έναν παράγοντα που χρήζει επί της παρούσης τονισμού με τον πιο επείγοντα τρόπο: ενάντια σε μια κυρίαρχη και στρεβλή εικόνα της ελευθερίας, πλήρως απαγκιστρωμένης από την ιστορικότητα, αυτή επιμένει στη βαρύτητα του αναγκαίου. Και ο Οιδίπους τύραννος οπωσδήποτε συνιστά μία κορύφωση τόσο της θεατρικής αυτής μορφής, όσο και της συγκεκριμένης θεματοποίησης.

Στην τραγωδία αυτή, πιθανώς την πλέον βαρύνουσα του κανόνα, ο ήρωας δεν έχει διαπράξει εν γνώσει του κάτι το αξιόποινο ενώπιον του θεϊκού νόμου. Ο τελευταίος λοιπόν προβάλλεται σε όλη την απύθμενη σκληρότητά του, κατακρημνίζοντας τον τυχερότερο των ανθρώπων, τον βασιλιά που η πόλη του προσφέρθηκε αυτοβούλως λόγω της εξαιρετικότητάς του. Αυτό στο οποίο αστοχεί ο Οιδίπους είναι απλούστατα η άρνησή του να ακολουθήσει τυφλά τους χρησμούς, ακόμα κι όταν αυτοί παρουσιάζονται απολύτως ανεδαφικοί. Ο μύθος είναι μάλλον γνωστός: αφού έχει φύγει από την Κόρινθο λόγω του χρησμού που επικρέμαται πάνω του, ο ήρωας καταλήγει στη Θήβα, όπου λύνει το αίνιγμα της Σφίγγας, με τους πολίτες να του προσφέρουν ακολούθως τον θρόνο του δολοφονημένου βασιλιά Λάιου. Όταν η πόλη πλήττεται από λοιμό (πιθανή αναφορά στον λοιμό της Αθήνας το 430), το μαντείο των Δελφών αποφαίνεται πως πρέπει να βρεθεί ο ένοχος της δολοφονίας του Λάιου για να απομακρυνθεί το μίασμα (το οποίο επίσης απηχεί ενδεχομένως τις κατηγορίες των σπαρτιατών εναντίον του Περικλή την ίδια περίπου περίοδο, με αφορμή την κατάληψη της Ακρόπολης από τον Κύλωνα κατά τον 7ο αιώνα). Ο Οιδίπους τον αναζητά αποφασιστικά, μέχρι που τον ανακαλύπτει στον εαυτό του, και όλοι οι χρησμοί επαληθεύονται, με τραγικά αποτελέσματα.

Το έργο είναι εξαιρετικά στιβαρό, κι αυτό οφείλεται κυρίως στην έντονη μονοθεματικότητά του: όλα τα επεισόδια αποτελούν προαναγγελίες της τελικής αναγνώρισης, τα κομμάτια της οποίας πέφτουν σιγά σιγά στη θέση τους (η αναγνώριση συνενώνεται εδώ με την περιπέτεια, τη μεταβολή δηλαδή των καταστάσεων στις αντιθέσεις τους· ο Αριστοτέλης αποτιμά αυτήν τη μορφή αναγνώρισης ως την τελειότερη, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα το έργο που μας απασχολεί, Ποιητική 1452α). Ο κεντρικός χαρακτήρας, απόλυτο δραματικό επίκεντρο γύρω από το οποίο οι υπόλοιποι περιστρέφονται ως αφηγηματικά εξαρτήματα ή αντανακλάσεις, υπόκειται σε μια διαρκή θυμική ταλάντωση, που κορυφώνεται με την αντίστιξη μεταξύ του θριαμβευτικού τρίτου στάσιμου, όπου ο χορός ευφραίνεται με την επερχόμενη αποκάλυψη της ταυτότητας του Οιδίποδα και του ακόλουθου επεισοδίου, όπου ο θεράπων-βοσκός την πραγματώνει, φανερώνοντας την εξωφρενικότητα της μοίρας του. Τα προηγούμενα επεισόδια συνίστανται επίσης σε ανταλλαγές μεταξύ του τραγικού ήρωα και των Τειρεσία (με τον οποίο συγκρούεται), Κρέοντα (τον οποίο κατηγορεί για προδοσία, κίνηση την οποία ο ίδιος ο Κρέων θα αναδιπλασιάσει όταν θα κατηγορήσει τους φύλακες για χρηματισμό στην Αντιγόνη, στην οποία άλλωστε θα επαναλάβει και τη σύγκρουση με τον μάντη) και Ιοκάστης, η οποία στη συνέχεια θα αντιληφθεί πρώιμα την αλήθεια σε όλο της το εύρος (στους δεινούς στίχους 1056-1075).

Η γνώση αυτή της Ιοκάστης έχει παρουσιαστεί ήδη μέσω του Τειρεσία και απαντά την οριστική της μορφή στον βοσκό. Και στις τρεις περιπτώσεις, είναι η σταθερή βούληση του Οιδίποδα περί της σωτηρίας της πόλης αρχικά και κατόπιν περί της ανακάλυψης της ταυτότητάς του που ωθεί την πλοκή προς την κατάληξή της (το πρώτο πλάνο επίσης δεν θα καταλήξει αισίως: στη Θήβα ακολουθούν τα τεκταινόμενα των Επτά επί Θήβας και της Αντιγόνης). Η καταστροφή έχει ως κινητήρια δύναμη το πείσμα του, μα οι λόγοι που το γεννούν ποτέ δεν είναι ιδιοτελείς ή παράλογοι· η αντίφαση αυτή είναι ίσως το πιο σοκαριστικό γνώρισμα του έργου. Η ηρωικότητα της μάχης του Οιδίποδα αμφιταλαντεύει τον συγχυσμένο θεατή ως προς στο αμείλικτο του πότμου, όταν εισέρχεται το περίφημο δεύτερο στάσιμο περί ύβρεως, που απευθύνεται στην αμφισβήτηση των χρησμών από την Ιοκάστη.

Τα παραπάνω είναι διανθισμένα με αριστοτεχνικές προεικονίσεις, όπως η έναρξη του διαγγέλματος του Οιδίποδα, όπου βεβαιώνει πως δεν έχει σχέση με την ιστορία και το έγκλημα (219-220) ή οι στίχοι στους οποίους θυμάται, μέσα από τα λόγια του Τειρεσία, τη στιγμή που κάποιος μεθυσμένος αυλικός στην Κόρινθο υπονοεί πως είναι νόθος γιος του Πόλυβου και της Μερόπης, για να το ξεχάσει αμέσως κατά τη λογομαχία (437), και η εκκίνηση της περιπέτειας από την Ιοκάστη, με την ευθεία δήλωση πως κανένας άνθρωπος δεν κατέχει τη μαντική τέχνη (708-709)· αχανείς συμπυκνώσεις σαν τη δήλωση του Οιδίποδα πως όποιος δεν διστάζει να εγκληματήσει, δεν φοβάται ούτε τα λόγια (296), τους στίχους όπου ο Κρέων διευκρινίζει γιατί δεν θέλει να γίνει πρόεδρος (587-593· βλ. παράρτημα του παρόντος) και την επισήμανση της Ιοκάστης ότι πολλοί μέχρι σήμερα κοιμήθηκαν με τη μητέρα τους στα όνειρά τους (981-982)· παραλληλίες της τάξης των πανομοιότυπων φράσεων που χρησιμοποιεί ο Οιδίπους για τον Κρέοντα και τον εαυτό του (αλλ’ έφυς κακός – αρ’ έφυν κακός; 627 & 822), της τύφλωσης του Οιδίποδα που προμηνύεται από τον τυφλό μάντη και φυσικά των παράλληλων χρησμών, των οποίων οι χαρακτήρες αδυνατούν να διαυγάσουν την ταυτότητα, εντός της έξαψης και των αντικρουόμενων παθών που τους διακατέχουν (711-714 & 787-793).

Το τελευταίο αυτό ζήτημα ανακινεί έναν άξονα που σημαδεύει τον Οιδίποδα τύραννο. Υπάρχουν σημεία όπου ο θεατής πιθανόν να αναρωτηθεί τις αιτίες που αποτρέπουν τους ήρωες από το να συνδυάσουν τα στοιχεία που διαθέτουν για να καταλήξουν νωρίτερα στη ειμαρμένη που καραδοκεί (π.χ. οι παράλληλοι χρησμοί ή οι απειλές του Τειρεσία). Κάποιες άλλες στιγμές, τα διαλογικά και αφηγηματικά νήματα διακόπτονται απροειδοποίητα και η προσοχή τους στρέφεται σε άλλα τμήματα της αναζήτησης (π.χ. το προαναφερθέν ερώτημα που απευθύνει ο Οιδίπους στον Τειρεσία περί του αινίγματος της καταγωγής του ή και η δολοφονία του Λάιου συνολικά, που παραμερίζεται όταν ο Οιδίπους συνειδητοποιεί πως οσονούπω θα διαλευκάνει το εν λόγω μυστήριο). Μα σε καθεμία από τις περιπτώσεις αυτές, ο ποιητής έχει με εκπληκτική μαεστρία αναδείξει την αδυναμία των υποκειμένων ενώπιον των αμφιθυμιών και των εξάρσεών τους: είναι κάθε φορά αυτές που τους παρασύρουν, αβοήθητους εν όψει αυτού που δείχνει να ήταν εξ υπαρχής προδικασμένο.

Υπάρχει ένα τελευταίο πεδίο που απαιτεί μνεία, κι αυτό είναι η διαπλοκή του έργου με την πολιτική και το πολιτικό. Η πόλη της Θήβας, όπου διαδραματίζεται, συνιστούσε τον καιρό που παραστάθηκε ο Οιδίπους τύραννος (λίγο μετά το 430) βασικό σύμμαχο της Σπάρτης κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο και μετέπειτα την πρόσκαιρα ηγεμονική δύναμη στον ελλαδικό χώρο. Τα όσα συμβαίνουν στην πόλη (σε αυτήν και στις υπόλοιπες θηβαϊκές τραγωδίες) αντανακλούν και την έχθρα της με την Αθήνα· οι ύβρεις των βασιλιάδων της ξορκίζονται από την αθηναϊκή δημοκρατία. Παράλληλα, η θέση του Χορού στο έργο και ο τρόπος με τον οποίον αυτός συσχετίζεται με τον τύραννο χαρακτηρίζει τη γραμμή πλεύσης του εκάστοτε ανεβάσματος: αναλόγως του βάρους που του κατανέμεται, δύναται να ιδωθεί είτε ως ο έτερος πόλος του μονάρχη, έτοιμος να τον αντιμετωπίσει κριτικά –αναδεικνύοντας έτσι την παρρησία του ελεύθερου, δημοκρατικού πολίτη– είτε ως ένα απλό και μεμψίμοιρο άθυρμα της κατά βάση ψυχολογικής και ατομικής εποποιίας της τραγικής οντότητας. Η παράσταση που παρακολουθήσαμε, μέσω της έμφασης στη μουσικότητα του Χορού, της στατικής ερμηνείας του Κορυφαίου και της σκηνικά κυριαρχικής παρουσίας του πρωταγωνιστή, μάλλον έκλινε προς τη δεύτερη κατεύθυνση.

~

Ο Οιδίπους τύραννος ανέβηκε φέτος στην Επίδαυρο από το ρωσικό θέατρο Βαχτάνγοφ και τον λιθουανό σκηνοθέτη Rimas Tuminas σε σύμπραξη με το Εθνικό Θέατρο. Η παράσταση ήταν δίγλωσση, με την ελληνική πλευρά να έχει αναλάβει εξολοκλήρου τα χορικά μέρη και τη ρωσική τα επεισόδια. Οι υπότιτλοι (αγγλικά και ελληνικά ή ρώσικα, αναλόγως της σκηνής) αποδείχτηκαν σποραδικά δυσλειτουργικοί και με μάλλον μικρά γράμματα για το επάνω διάζωμα. Αξιοσημείωτα τα τακτικά χειροκροτήματα στα οποία ξέσπαγε, ενίοτε άνευ προφανούς λόγου, το κοινό.

Αν και οι σκηνοθετικές επιλογές ως προς την χαρακτηρολογία υπήρξαν κατά τόπους αιφνιδιαστικές, το συνολικό ερμηνευτικό αποτέλεσμα ήταν καλοδουλεμένο και με υψηλή συνοχή. Ο Οιδίπους εμφανίστηκε νέος, επιθετικός και αλαζόνας και η επιλογή αυτή κατέστησε την τραγικότητα της ιστορίας του κάπως πιο εύλογη. Η περίπτωση του Κρέοντα ήταν ταυτόχρονα περίεργη και ενδιαφέρουσα: ενώ στην πρώτη του εμφάνιση παρουσιάστηκε με μια ελαφρότητα που τονιζόταν από τα έντονα πορφυρά ρούχα του, στην αντιπαράθεσή του με τον Οιδίποδα χρωματίστηκε από παθητικότητα, σέρνοντας το αξιοθρήνητο σαρκίο του ενώπιον του αποφασισμένου και θυμικά τυφλωμένου βασιλιά, μόνο για να εκδηλωθεί στην έξοδο ως έμπλεος κατανόησης μελλοντικός ηγεμόνας, φορώντας χρώματα της γης και προσφέροντας στον έκπτωτο την παρηγορία της παρουσίας των θυγατέρων του. Οι μεταστροφές αυτές προσέδωσαν όγκο στην παράσταση και ανέδειξαν την εμβρίθεια στην αντιμετώπιση των χαρακτήρων, έστω κι αν ο Κρέων ήταν μάλλον απομακρυσμένος από την τυπική εικόνα του.

Στο πρόγραμμα της παράστασης διαβάζουμε την εξής παρατήρηση του σκηνοθέτη: «Για μένα, ο κύριος χαρακτήρας της τραγωδίας Οιδίπους τύραννος δεν είναι ο Οιδίπους, αλλά η Ιοκάστη –αυτή η στοργική μητέρα, ευγενική σύζυγος, σπουδαία βασίλισσα και σοφή γυναίκα, που μετά την απώλεια του συζύγου της αγάπησε τον ήρωα που έσωσε την πατρίδα της». Έτσι, η γυναίκα-μητέρα παρουσιάστηκε αταλάντευτη και κατευναστική, λύνοντας τις εντάσεις με μια νηφαλιότητα θεμελιωμένη στην απέριττη κινησιολογία της· ο υφέρπων μητρικός δεσμός με τον Οιδίποδα ήταν τονισμένος, μα ποτέ με τρόπο που να παρακωλύει τα επί σκηνής τεκταινόμενα. Οι υπόλοιποι ρόλοι ήταν δοσμένοι με σαφήνεια και απλότητα, ταιριαστά στην υποβοηθητική τους φύση ενώ ο Χορός, του οποίου τα κοστούμια (άσπρα πουκάμισα σε μαύρα κοστούμια με γραβάτα ή παπιγιόν) βρίσκονταν σε ένταση με την ομοιογένεια των υπολοίπων (σχετικά κλασικά, με την εξαίρεση της Ιοκάστης που εμφανίστηκε εναλλάξ με μαύρη και λευκή τουαλέτα), σφράγισε την παράσταση με τις πολυφωνίες και τις επαναλήψεις του, ακόμα κι όταν αυτές δρούσαν ενάντια στην κατανοησιμότητα του κειμένου.

Στον χώρο της σκηνής δέσποζε μια ογκώδης κυλινδρική κατασκευή από μέταλλο, που υποθέτουμε πως αντιπροσώπευε τη μοίρα. Χρησιμοποιήθηκε καλοζυγισμένα, παρασύροντας τους χαρακτήρες που κρέμονταν από τις τρύπες της, φιλοξενώντας τον Οιδίποδα στους μονολόγους του ή εισάγοντάς τον με το εντυπωσιακό βασιλικό ρούχο των διαγγελμάτων. Δεν επρόκειτο για τη μόνη πραγμάτωση έννοιας που θεάθηκε επί σκηνής: ο σκηνοθέτης είχε τοποθετήσει εξαρχής δύο αντικρουόμενες μα αλληλοσυμπληρωματικές αμίλητες φιγούρες, οι οποίες, χωρίς να λαμβάνουν άμεσα μέρος στη δράση, αναπροσάρμοζαν τον ορίζοντα των συμβάντων. Η πρώτη ήταν ο νεαρός πολεμιστής που άνοιξε την παράσταση μαζί με τις κόρες του Οιδίποδα, ο οποίος θα λέγαμε πως ενσάρκωνε συγχρόνως τη νεανική αρρενωπότητα και τα θαμμένα τραύματά του, αντιδρώντας βίαια όταν αυτός λογομαχούσε και παραλύοντας κατά τις περιστάσεις που η λύση του δράματος έφεγγε δυνατότερα. Συμπληρωνόταν από μία δυσοίωνη σιλουέτα με επίδεσμους στο πρόσωπο που αργοσάλευε αρρωστημένα, υποστασιοποίηση πιθανότατα του μιάσματος που λυμαινόταν τόσο τη Θήβα όσο και τον βίο του ήρωα. Κατά το τρίτο επεισόδιο, όπου η Ιοκάστη συλλαμβάνει πρώτη τα τετελεσμένα, μια μαυροντυμένη γυναίκα, μεταξύ Ευμενίδος και Θανάτου, την ακολούθησε με μακρύ, τελετουργικό βηματισμό κατά την έξοδό της. Η δεύτερη από αυτές τις σκιές υποδύθηκε και τον Εξάγγελο, που ανακοινώνει στον Χορό τον θάνατο της βασίλισσας και την αυτοτιμωρία του βασιλιά, αφαιρώντας σταδιακά τις γάζες από το κεφάλι της ενόσω εκφωνούσε τον συνταρακτικό αυτόν μονόλογο, μια απρόσμενη και διορατική σκηνοθετική ιδέα, καθώς το ίδιο το άγος ανακοινώνει, αυτοαποδομούμενο, την –προσωρινή– κατάλυσή του.

Αν παρατηρούσαμε ένα πταίσμα στην παράσταση, αυτό θα ήταν μία ελαφριά ροπή προς το προφανές ή ίσως προς μία ιδιαζόντως ρωσική αισθηματική υπερβολή: η γενικά καλή και υποστηρικτική των τεκταινομένων μουσική διολίσθαινε ενίοτε προς τον συναισθηματισμό· οι καπνοί στην εμφάνιση του τυφλωμένου Οιδίποδα φάνηκαν ελαφρώς ασύνδετοι· ο ρουχισμός της Ιοκάστης θύμιζε κάπως καλοβαλμένη αστή· η τελική σκηνή, με τις κόρες του Οιδίποδα να σπρώχνουν τον κύλινδρο προς τα πίσω και κατόπιν να υποχωρούν τρέχοντας κατά την επέλασή του, είχε κάτι το εξόφθαλμο. Μα τα συστατικά αυτά επ’ ουδενί δεν κυριάρχησαν, παρά μόνο υπενθύμισαν πως ακόμα και μία καλοδουλεμένη παράσταση ισορροπεί πάντοτε παρακινδυνευμένα επί του ανελέητου μεταίχμιου της θεατρικής πράξης.

~

Παράρτημα: William S. Burroughs – Πότε έπαψα να θέλω να γίνω Πρόεδρος;

Σίγουρα εκ γενετής και πιθανόν νωρίτερα. Ούτε σε αυτή τη ζωή ούτε σε κάποια από τις πρότερες ενσαρκώσεις που μπόρεσα να ελέγξω δεν ήθελα ποτέ να γίνω πρόεδρος. Αυτή η ενστικτώδης απόφαση επιβεβαιώθηκε όταν κατέστην εγγράμματος και είδα τον πρόεδρο να πασπατεύει μωρά και να πετάει μαλακίες. Πήγα στο Los Alamos Ranch School, όπου αργότερα έφτιαξαν την ατομική βόμβα –βόμβες που έσκαγαν στον αέρα πάνω από τη Χιροσίμα απέδειξαν μέσα στη νύχτα πως η σημαία μας ήταν ήδη εκεί. Μετά ήρθε το σκάνδαλο του Teapot Dome επί προέδρου Harding και θυμάμαι τον απερίγραπτο Gaston Means, διαβόητο ιδιωτικό ντετέκτιβ και ενδιάμεσο σε αυτόν τον βούρκο λαδώματος, να μπαίνει σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου γεμάτο από λομπίστες και μεσάζοντες που έπιναν μπέρμπον και καπνίζανε πούρα με ένα καλάθι απλύτων και να το αφήνει στη μέση του πατώματος:

«Γεμίστε το παιδιά και μετά μιλάμε για δουλειές.»

Δεν θέλω να υπονοήσω πως ο νεανικός μου ιδεαλισμός αποστράφηκε αυτό το θέαμα. Είχα τότε ήδη μάθει να βλέπω τα πράγματα υπό μία ευρεία οπτική. Απλώς οι πολιτικές μου φιλοδοξίες είχαν ταπεινότερο και λιγότερο έκδηλο εύρος. Ήλπιζα, κάποια περίοδο, να γίνω Επίτροπος Υπονόμων για την Κομητεία του St. Louis –τριακόσια δολάρια τον μήνα, και καλές ευκαιρίες να χώσει κανείς τα βρομόχερά του βαθιά σε κάποια καβάτζα– και προς αυτόν τον σκοπό παρέστην σε ένα παιχνίδι σόφτμπολ, όπου τέτοιου είδους αργομισθίες διανέμονταν στους άξιους και τους τυχερούς. Όποιον γνώριζα έλεγε «Είμαι ο γερο-τάδε, υποψήφιος για το ένα και το άλλο, και ό,τι κάνεις για εμένα θα το εκτιμήσω».

Με τα παιδιάστικά μου όνειρα να έχουν πάρει αέρα από τη γοητευτική ατμόσφαιρα και τα τρία κοκτέιλ, έβλεπα τον εαυτό μου ήδη κάτοχο αυτής της πολυπόθητης θέσης, που απαιτούσε δύο φορές την εβδομάδα τυπική παρουσία για να υπογράψω κάποια έγγραφα στο Παλιό Δικαστήριο· όσο είμαι εκεί, γιατί να μη ζητήσω από τον σερίφη λίγη από εκείνη την ινδική που έχει κατασχέσει και το καλό που του θέλω να πάει με τα νερά μου, αλλιώς θα περάσω έναν υπόνομο από την αυλή του… Και μετά απέναντι, στο καφενείο του δικαστηρίου, μαζί με άλλους τεμπέληδες κι άχρηστους μπάσταρδους στην ίδια φάση, να κυλιόμαστε στη διαφθορά σαν χορτασμένοι αλλιγάτορες.

Ποτέ δεν ήθελα να είμαι μπροστάρης σαν τον Harding και τον Nixon –να τρώω τα χτυπήματα, να σφίγγω χέρια και να βγάζω λόγους όλη την ημέρα, να βλέπω την οικογένειά μου μια φορά τον χρόνο. Ποιος λογικός άνθρωπος θα ήθελε μια τέτοια δουλειά; Ως Επίτροπος Υπονόμων δεν θα ήμουν υποχρεωμένος να χαϊδεύω μωρά, να βγάζω λόγους, να γευματίζω με τη Βασίλισσα· βασικά, όσο λιγότεροι ψηφοφόροι γνώριζαν την ύπαρξή μου, τόσο το καλύτερο. Ας βρίσκονται οι βασιλιάδες και οι πρόεδροι στο προσκήνιο. Εγώ προτιμάω την οσμή του μεθανίου καθώς χιλιόμετρα υπονόμων σπάνε –έκανα μια δουλειά με τις σωληνώσεις που μου έβγαλε ένα σπίτι 30.000 δολαρίων και οι εφημερίδες κάνουν λόγο για σεξουαλικές τελετές και όργια με ναρκωτικά που εκτυλίσσονται μέσα στη μπόχα αυτού που τα έκανε δυνατά. Κυματίζοντας στη σκεπή της αγροικίας μου, πάνω από το ρόφημα μέντας και τη μαριχουάνα μου, η αστερόεσσα σαλεύει ράθυμα στο μολυσμένο αεράκι.

Μα σκυθρωπά μουρμουρητά εξέγερσης ακούγονται από τους χωριάτες: «Οι κορούλες μου είναι μέχρι το μουνί στα σκατά. Αυτός είναι ο αμερικανικός τρόπος ζωής;» Για μένα αυτός ήταν και δεν ήθελα ν’ αλλάξει, καθόμουνα στον κήπο μου κι έπινα τα τσιγαριλίκια του σερίφη, ο άνεμος μεθανίου γλυκός στα ρουθούνια μου σαν τη μυρωδιά του πετρελαίου στον πετρελαιά ή τη μυρωδιά της κοπριάς στον μεγαλοκτηνοτρόφο. Το ’παιξα πολύ καλά μ’ αυτούς τους σωλήνες κι είμαι και καλυμμένος: αυτά που ξέρω για τον Κυβερνήτη δεν θα ήταν πολύ όμορφα στην πρώτη σελίδα, έτσι δεν είναι; Κι έχω και την ειδική μου αστυνομία για να αντιμετωπίζει βανδαλισμούς και σαμποτάζ, όλοι τους όμορφοι νεαροί, αποχαυνωμένοι και μοχθηροί σαν ερπετά, που ο τύπος τους περιγράφει σαν τίποτα παραπάνω από τσιράκια, λακέδες και σωματοφύλακες της Αυτού Εξοχότητος του Σουλτάνου των Υπονόμων.

Οι σκέψεις της νιότης όλο πάνε και πάνε. Τότε γνώρισα τον υποψήφιο κυβερνήτη και με κοίταξε σαν να προσπαθούσε να εστιάσει στην εικόνα μου μέσα από τηλεσκόπιο και είπε: «Ό,τι κάνω για εσένα θα το μετανιώσω». Κι ένιωσα το όνειρο να γλιστράει μακριά μου, να υποχωρεί στο παρελθόν, σε μια θαμπή και ασαφή απόσταση –τα διακριτικά χρυσά γράμματα σε μια γυάλινη πόρτα: William S. Burroughs, Επίτροπος Υγιεινής. Για κάποιον λόγο δεν είχα ταιριάξει. Δεν ήμουν ένας από αυτούς. Ίσως έφταιγε απλά η φιγούρα μου. Μερικοί από τους συμμαθητές μου, παχουλά, κυνικά, αγύμναστα αγόρια με στενούς ώμους και φαρδιούς γοφούς, τα κατάφεραν κι έφτασαν σε πηχυαίους τίτλους σχετικά με 200.000 δολάρια από τα λεφτά των φορολογουμένων και μια ανύπαρκτη γέφυρα ή αυτοκινητόδρομο, δεν θυμάμαι ποιο απ’ τα δύο. Πάει πολύς καιρός. Έκτοτε δεν κυνήγησα πολιτικά αξιώματα. Ο Σουλτάνος των Υπονόμων έμεινε θαμμένος σε ένα μακρινό παιχνίδι σόφτμπολ της δεκαετίας του ’30.

μετάφραση: fragmentary program

 

Advertisements

2 comments on “Οιδίπους τύραννος / Rimas Tuminas

  1. mdendr says:

    Διαφήμιση media – markt στο blog σου?

    Like

  2. bV says:

    Δυστυχώς δεν είναι στο χέρι μου αν δεν ακουμπήσω ζεστό χρήμα στο wordpress… Ψάξε πάντως στο google για το adblock plus, κόβει σχεδόν όλη τη σαβούρα σε mozilla και chrome.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s