Φαέθων στο Θέατρο της Κυκλάδων / Δημήτρης Καραντζάς

munch-the-sun

Λέγεται πως ένα ολίσθημα ακολουθείται απαρεγκλίτως από ένα ακόμη· κανείς δεν προβαίνει σε διευκρινίσεις περί της ισχύος της ρήσης ως προς το καινό ολίσθημα. Ομοίως, οι προβληματισμοί διπλασιάζονται και πολλαπλασιάζονται με τρόπο που συντείνει στη δημιουργία μιας κατάστασης ανυπόφορης. Οι σωρευμένοι προβληματισμοί υφίστανται κάποτε μία ποιοτική μεταστροφή και απολήγουν σε κάποιου είδους πραγμάτωση, σε ένα σημείο τωόντι απροσδιόριστο. Για κάτι τέτοιο μιλάμε όταν μιλάμε για κατασκευή και σε μία τέτοια μεθοδολογικότητα απευθυνόμαστε.

Στον προβληματισμό της θεατρικής, λογοτεχνικής, φιλοσοφικής ανεπάρκειας σπεύδει να προστεθεί ο προβληματισμός της συγκεκριμένης, ενικής άγνοιας και η παρεπόμενη αγωνία που πριμοδοτεί μια δομική προσέγγιση ως πανάκεια της πενιχρότητάς μας, της ένδειας των κεφαλιών μας (το καλογεμισμένο κεφάλι ως αναγκαία συνθήκη του πραγματικά καλοφτιαγμένου κεφαλιού). Ο συνδυασμός τους εμφυσά ζωή, προσφέρει πνοή, μα μια πνοή και μια ζωή τυφλές σαν τραγωδίες, οι οποίες βολοδέρνουν άχαρα, ηθοποιοί που υπηρετούν ένα κείμενο δύσκολο έως αδύνατον να αιτιολογηθεί ενώπιον του δικαστηρίου της θεατρικότητας. Γιατί η κριτική (με την τρέχουσα έννοια) δεν αποτελεί παρά έναν τύπο δικαιολόγησης, απόπειρα διάσωσης ή καταποντισμού, μικρή σημασία έχει το πρόσημο. Επιθυμούμε να δικαιολογήσουμε και να δικαιολογηθούμε: να συγκροτήσουμε δίκαιο. Ποιες ακολουθίες θεωρούνται απαραίτητες εντός της διαδικασίας αυτής;

συνέχεια…

Interview στο Θέατρο Βικτώρια

ένας ερεθισμός

courbet-self-portrait-1845

Το ραντεβού που μου έδωσε ο φίλος μου όταν επικοινώνησε με την κυριακάτικη θεατρική του πρόταση αποδείχθηκε ελαφρώς πρώιμο όταν ήλεγξα την ώρα έναρξης της παράστασης. Όπως και να έχει, καταφέραμε να φτάσουμε τελευταία στιγμή. Οι διευκρινίσεις που θα ήταν απαραίτητες προτού βρεθούμε στο δια ταύτα του παρόντος κειμένου δεν θα μπορούσαν ποτέ να καλυφθούν σε ένα κείμενο του τύπου αυτού: αφορούν τη ζωή και την ύπαρξη σε βαθμό απροσπέλαστο. Πρέπει όμως να επισημανθεί πως η κατάσταση στην οποία συναντώ τον εαυτό μου, γράφοντάς το, βρίθει ακροτήτων που διακρίνονται από ένα κάποιο ενδιαφέρον.

Από τη μία, η σύνταξη μίας λεγόμενης κριτικής για την παράσταση αυτή συγγενεύει βαθιά με μια ληστεία υπαίθριου κυλικείου από τον τελευταίο εν ζωή άνθρωπο στον πλανήτη: συνιστά ένα εγχείρημα που ταυτόχρονα εκφεύγει του άξονα εύκολο-δύσκολο και στερείται νοήματος με έναν τρόπο οιονεί αδιανόητο –μέχρι τη συνειδητοποίηση ενός αντικειμένου σαν αυτήν την παράσταση, που εξωθεί στην υπέρβαση του θεμιτού. Από την άλλη, διατρέχοντας πρόχειρα το διαδίκτυο κατόπιν της θεάσεως, αδυνάτησα όχι μόνο να ανακαλύψω έστω και δυο αράδες που να αντικατοπτρίζουν τη δική μου (και όσων με συντρόφευαν κατά την ιεροτελεστία ταύτη) προσέγγιση επί του πονήματος, μα ακόμα και να σκοντάψω επάνω σε κάτι που να τοποθετείται στην ίδια μεριά του φράκτη (αν και οι μεριές αυτές σχεδόν αποτυγχάνουν να παραγάγουν νόημα στην προκειμένη περίπτωση). Προτείνω σε κάθε ενδιαφερόμενο τη συντομότερη περιήγηση προς διακρίβωση της προαναφερθείσας μονομέρειας. Το πού οφείλεται αυτό το ολότελα φανταστικό γεγονός δύναμαι μόνο να το οσμιστώ εξ αποστάσεως· πιθανώς στη δική μου άγνοια του αντικειμένου, οπωσδήποτε σε μία έλξη των ομωνύμων, προς επίρρωση όπως και να ‘χει ενός παλαιικού συμπεράσματος: ο κόσμος είναι ένα περίεργο και τρομακτικό μέρος.

συνέχεια…

Ιμμάνουελ Καντ στο Θέατρο Τέχνης / Γιάννος Περλέγκας

ή πέτα τον καρδινάλιο από το μπαλκόνι!

alfred-kubin-black-mass-1905

Ως προς την τέχνη του θεάτρου δηλώνω εκ των προτέρων ολωσδιόλου αναρμόδιος (και παρομοίως ως προς το Θέατρο Τέχνης…)· ποτέ δεν συγχρωτίστηκα αρκούντως με την ίδια ή τους εντεταλμένους της ώστε η αποτίμησή μου της βαναυσότητας που τη διέπει να αποκτήσει την οποιαδήποτε βαρύτητα. Διαθέτω, εντούτοις, μια στοιχειώδη εποπτεία του έργου του Bernhard –ανακαλύπτω εαυτόν σε θέση να διακρίνει αμυδρά, σα μέσα από ομίχλη που φέρνει στον νου απότομες μετρικές εναλλαγές, μια σειρά πιθανών σημείων αναχώρησης, όπως και έναν ή πολλαπλούς τόπους καταστροφής. Τα στοιχεία αυτά ενδείκνυται να χρησιμοποιηθούν με τρόπο απατηλό είτε εμβριθή προς κατασκευή μιας μηχανής (ενός τεχνουργήματος), της οποίας η ενεργοποίηση στρέφεται απαρεγκλίτως κατά του δημιουργού.

Τα παραπάνω ως συνοπτικές διασαφήσεις στην παρούσα συνοπτική προσέγγιση ενός ανεβάσματος του Ιμμάνουελ Καντ, έργου του 1978, στο οποίο ο γερμανός φιλόσοφος, τακτικά και ύπουλα αναφερόμενος στα πεζογραφήματα του αυστριακού συγγραφέα, σαλπάρει για την Αμερική σε ένα πολυτελές υπερωκεάνιο –υποθέτουμε σε χρονικότητα όμορη της συγγραφής–, εις ριζική αμφισβήτηση της ρήσης όπου Καντ και Κένιγκσμπεργκ. Ταξιδεύει μαζί με τη γυναίκα του (κυρία Καντ), τον παπαγάλο του (Φρίντριχ) και τον υπηρέτη του (Ερνστ Λούντβιχ), τόσο για να αποδεχθεί τον τίτλο του επιτίμου διδάκτορα του πανεπιστημίου Columbia (τυπική της παράστασης η άνευ ουσίας επιτηδευμένη εκφορά της λέξης από όλους τους ηθοποιούς) όσο και εις αναζήτηση θεραπείας του γλαυκώματος από το οποίο υποφέρει. Οι παραπάνω αντιπροσωπευτικά μπερνχαρντικοί παραλογισμοί, εμφορούμενοι από ενική υπαρξιακή βαρύτητα, αχαλίνωτη κωμικότητα διανθισμένη με ακραία σοβαρότητα (το σοβαρό είναι η κόλλα στο κωμικό μου πρόγραμμα) και ένα είδος φιλοσοφικής αρπακτικότητας, καταφέρνουν να αποφύγουν τις κακοτοπιές της αλληγορίας και μιας στενά εννοούμενης τοποθέτησης.

συνέχεια…